Z dniem 30 kwietnia 2026 r. weszły w życie kluczowe przepisy nowelizacji ustawy Prawo energetyczne, realizujące założenia projektu rządowego UC84. Nowe regulacje wprowadzają istotne modyfikacje w strukturze formalno-prawnej oraz kosztowej postępowań o wydanie warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej. Zmiany obejmują zarówno nowe aplikacje, jak i procedury będące w toku.
Nowe regulacje dotyczą deweloperów oraz inwestorów planujących przyłączenia do sieci średniego (SN) oraz wysokiego napięcia (WN) – czyli instalacji o napięciu znamionowym powyżej 1 kV. Zmiany nie obejmują sieci niskiego napięcia (nN). Celem ustawodawcy jest optymalizacja zarządzania dostępną mocą przyłączeniową oraz eliminacja tzw. blokowania infrastruktury przez projekty spekulacyjne o niskim stopniu realizowalności.
Kluczowe zmiany w procedurach przyłączeniowych (dla sieci powyżej 1kV):
- Wprowadzenie opłaty za rozpatrzenie wniosku: Złożenie wniosku o określenie warunków przyłączenia wymaga wniesienia bezzwrotnej opłaty weryfikacyjnej. Wynosi ona 1 zł za każdy kilowat (kW) wnioskowanej mocy przyłączeniowej, przy czym maksymalny pułap opłaty został ustalony na poziomie 100 000 zł. Przepis dotyczy wyłącznie sieci SN i WN.
- Podwyższenie stawek zaliczek: Znowelizowane przepisy podnoszą próg finansowy zaliczek na poczet opłaty przyłączeniowej oraz rozszerzają katalog podmiotów zobowiązanych do ich uiszczenia. Dla sieci SN i WN zaliczka zmieniła się z 30zł/kW na 60zł za każdy kilowat (kW) mocy przyłączeniowej określonej we wniosku.
- Zabezpieczenie wykonania umowy: Wprowadzono prawny obowiązek ustanowienia dodatkowego zabezpieczenia finansowego, gwarantującego terminową realizację inwestycji zgodnie z zapisami umowy przyłączeniowej.
- Uproszczenie dokumentacji formalnej: Dla sieci o napięciu znamionowym powyżej 1 kV zniesiono wymóg obligatoryjnego dołączania m.in. wypisów z miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (MPZP) oraz dokumentów potwierdzających tytuł prawny do nieruchomości. W większości procedur dokumenty te zostały zastąpione oświadczeniami inwestora składanymi pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie. (z wyłączeniem specyficznych struktur, m.in. mechanizmu cable pooling).
Czym jest cable pooling?
To rozwiązanie hybrydowe umożliwiające współdzielenie tej samej infrastruktury przyłączeniowej (węzła sieci lub linii kablowej) przez co najmniej dwa odnawialne źródła energii o komplementarnej charakterystyce generacji (np. farmę wiatrową i elektrownię fotowoltaiczną). Pozwala to na optymalne wykorzystanie dostępnych mocy przyłączeniowych, które rzadko są maksymalnie obciążone przez jedno źródło w tym samym czasie. W tym modelu inwestorzy nadal muszą jednak przedstawić pełną dokumentację lokalizacyjną i prawną – bez możliwości zastąpienia jej oświadczeniami.
Regulacje przejściowe dla postępowań w toku
Nowe ramy prawne nakładają także obowiązki na podmioty, których wnioski zostały złożone przed 30 kwietnia 2026 r., lecz do tego dnia nie skutkowały wydaniem warunków przyłączenia. Aby postępowanie było kontynuowane, inwestorzy są zobowiązani do uiszczenia stosownej opłaty w nieprzekraczalnym terminie do 29 czerwca 2026 r. Niedopełnienie tego obowiązku w ustawowym terminie skutkować będzie pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.
Ustawa zmieniająca dokonała skrócenia ważności warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej z 2 lat do 1 roku (za wyjątkiem: instalacji lub obiektów niezbędnych dla zasilania wyłącznie kolejowej sieci trakcyjnej lub służących wyłącznie do kierowania i sterowania ruchem kolejowym, morskich farm wiatrowych oraz energetyki jądrowej).